Η βιολογία του καρκίνου: Εισαγωγή-Video

Εισαγωγή στη βιολογία του καρκίνου-Video

Η δυσκολία αντιμετώπισης του καρκίνου βρίσκεται στην ιδιαιτερότητα της βιολογίας του

Η βιολογία του καρκίνου χαρακτηρίζεται από μεγάλη πολυπλοκότητα και πολυπαραγοντικότητα, γι΄ αυτό και η αντιμετώπισή του είναι προβληματική. Η αντίληψή μας για τον καρκίνο είναι ακόμη πολύ ελλιπής, και οι θεραπευτικές μας προσπάθειες υπολείπονται σταθερά από την επιθυμητή πλήρη και οριστική ίαση. Αυτός είναι ο λόγος που καταφεύγουμε σε συνδυασμούς θεραπειών, επιδιώκοντας την συνέργεια μεταξύ τους. Για παράδειγμα: Χημειοθεραπεία + Ακτινοθεραπεία, Ακτινοθεραπεία + Υπερθερμία, κλπ. Η έρευνα έχει τεκμηριώσει πλήρως την καλλίτερη ανταπόκριση στους συνδυασμούς θεραπειών, παρά στις μονοθεραπείες.

Τα χαρακτηριστικά του καρκίνου

Ανεξέλεγκτος κυτταρικός πολλαπλασιασμός

Τα καρκινικά κύτταρα δεν πεθαίνουν (δεν αποπίπτουν)

Επιτίθενται σε γειτονικούς και μακρυνούς ιστούς και μεθίστανται (διήθηση, μετάσταση)

Προκαλούν την παραγωγή νεο-αγγείων, ώστε να εξασφαλίζουν τη θρέψη τους (νεο-αγγειογένεση)

Όλες αυτές οι κυτταρικές λειτουργίες του καρκίνου κατευθύνονται από βιολογικά “σήματα”, όπως ακριβώς και στα φυσιολογικά κύτταρα, μόνο που στον καρκίνο τα “σήματα” είναι παθολογικά, και προέρχονται από γονίδια, που φυσιολογικά παραμένουν ανενεργά: Τα ογκογονίδια.

Θεραπείες κατά του καρκίνου

Ακτινοθεραπεία

Με την ιοντίζουσα ακτινοβολία μπορούμε να προκαλέσουμε μη επανορθώσιμες βλάβες στα γονίδια, δηλαδή στο DNA, του καρκινικού κυττάρου, αν αυτό είναι ακτινοευαίσθητο. Προϋπόθεση ακτινοευαισθησίας είναι η καλή οξυγόνωση του όγκου, όπως συμβαίνει πχ στην περιφέρειά του. Το ανοξικό κέντρο του είναι ακτινοάντοχο. Μεγάλο ποσοστό των κυττάρων του ανοξικού κέντρου επιζούν, και το νόσημα υποτροπιάζει. Η οφελιμότητα της ακτινοθεραπείας περιορίζεται από δύο σοβαρά προβλήματα, που αυτή προκαλεί: Εγκαύματα και καρκινογένεση.  Αν στην ακτινοβολία προστεθεί Υπερθερμία, η κατάσταση βελτιώνεται πολύ (20-30% καλλίτερα), διότι η υπερθερμία βελτιώνει την οξυγόνωση του όγκου. Γι΄ αυτό δίκαια θεωρείται η Υπερθερμία ως ο κυριότερος ακτινοευαισθητοποιός παράγων.

Χημειοθεραπεία

Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες χημειοθεραπευτικών φαρμάκων. Τα παλαιότερα δρούν με την πρόκληση θανατηφόρων μεταλλάξεων στα καρκινικά κύτταρα. Αυτό επιτυγχάνεται με την ενσωμάτωση τμημάτων διαφόρων μορίων στο DNA του καρκινικού κυττάρου. Άλλη κατηγορία (κυτταροστατικά) προκαλεί αναστολή του πολλαπλασιασμού. Νεώτερη κατηγορία (μονοκλονικά αντισώματα) επιτυγχάνει αναστολή συγκεκριμένων “σημάτων”, απαραίτητων για την επέκταση του όγκου, πχ αναστέλλονται τα σήματα που προκαλούν νεο-αγγειογένεση. Η προσθήκη υπερθερμίας στην χημειοθεραπεία αυξάνει την πρόσληψη του φαρμάκου από τον όγκο. Κάτω από ορισμένες συνθήκες μπορεί να παγιδεύσει το φάρμακο μέσα στον όγκο (λεπτομέρειες εδώ). Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας είναι ένα σοβαρό πρόβλημα, που περιορίζει την οφελιμότητά της (λεπτομέρειες εδώ). Η εξατομικευμένη χημειοθεραπεία χορηγείται με βάση ειδικά μοριακά τεστ, με τα οποία προσδιορίζεται η ευαισθησία του συγκεκριμένου όγκου στα φάρμακα και σε άλλες βοηθητικές ουσίες, και επιλέγεται ο συνδυασμός με τη μεγαλύτερη ανταπόκριση και τις λιγότερες παρενέργειες.

Χειρουργική

Η ολική ή μερική αφαίρεση του όγκου είναι στη λογική της μείωσης (μέχρι εξαφάνισης) του καρκινικού φορτίου. Το πρόβλημα είναι (όπως και με τις υπόλοιπες θεραπευτικές προσεγγίσεις) ότι ο καρκίνος δεν είναι τοπικό νόσημα και ότι οι βασικές προϋποθέσεις που τον δημιούργησαν, παραμένουν.

Υπερθερμία

Η υπερθερμία έχει ανεξάρτητη καρκινοκτόνο δράση: Ενεργοποιεί τον μηχανισμό της κυτταρικής απόπτωσης, ο οποίος, όπως είδαμε στο βίντεο, είναι απενεργοποιημένος στον καρκίνο. Επιπρόσθετα, έχει και την συμπληρωματική δράση, σε συνδυασμό με τις άλλες θεραπείες (λεπτομέρειες εδώ). Παρουσιάζει ενίοτε κάποιες ελαφρές παρενέργειες.

Ογκοθερμία

Είναι η εξελιγμένη και τεχνολογικά πιο προηγμένη μορφή υπερθερμίας. Συνδυάζεται άριστα με όλες τις άλλες θεραπείες, και είναι απαλλαγμένη παρενεργειών. Για τις διαφορές Ογκοθερμίας-Υπερθερμίας βλέπε εδώ.